Posiadanie psa kojarzy się z codzienną radością i bezwarunkową miłością, jaką obdarza Cię pupil. Jest to jednak również poważne zobowiązanie dla Ciebie. Wraz z ekscytującą decyzją o wzięciu czworonoga bierzesz na siebie szereg obowiązków, a opieka nad psem wiąże się nie tylko z odpowiedzialnością moralną, ale również prawną i finansową. Z tego artykułu dowiesz się, jakie obowiązki ma właściciel psa, czy czipowanie psa jest obowiązkowe i w jakich sytuacjach ponosisz odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez Twojego czworonożnego ulubieńca. Podpowiadamy również, dlaczego warto ubezpieczyć psa i w jakich sytuacjach takie ubezpieczenie przyda się najbardziej.

Opieka nad psem – regulacje prawne w Polsce

Kwestie związane z opieką nad psem są poruszane w różnych dokumentach prawnych obowiązujących w naszym kraju. Są to przede wszystkim:

• Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r. poz. 572);
• Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r. poz. 888 z późn. zm.);
• Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2022 r. poz. 1570);
• Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r. poz. 281);
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r. poz. 1061);
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1444);
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie wykazu ras psów uznawanych za agresywne (Dz. U. z 2003 r. nr 77, poz. 687).

Nie zapominaj jednak o tym, że oprócz wymienionych powyżej i obowiązujących na skalę krajową ustaw oraz rozporządzeń, zazwyczaj istnieją również dodatkowe regulacje lokalne, czyli odrębne przepisy wydawane przez władze, np. na poziomie gminnym. Co bardzo ważne, te lokalne przepisy najczęściej nakładają na właścicieli psów określone obowiązki bądź ograniczenia i mogą być różne w poszczególnych gminach. Dlatego zawsze upewnij się, że znasz aktualną treść przepisów obowiązujących nie tylko w Twoim stałym miejscu zamieszkania, ale również wszędzie tam, gdzie zabierasz ze sobą psa. Dzięki temu możesz uniknąć nieprzyjemnych zaskoczeń podczas spaceru ze swoim czworonogiem w przypadku kontroli przeprowadzanej przez uprawnione do tego służby.

Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez psa

Aby łatwiej zrozumieć, kto ponosi odpowiedzialność za wyrządzone przez psa szkody, konieczne jest przywołanie obowiązujących przepisów prawa, a konkretniej zapisów kodeksu cywilnego. O ile bowiem w języku potocznym pojęcia "właściciel" i "opiekun" albo "posiadacz" są bardzo często stosowane zamiennie, to na gruncie obowiązującego w Polsce prawa mają one różny zakres znaczeniowy, co przekłada się na ewentualną odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzę.

Zgodnie z zapisami kodeksu cywilnego odpowiedzialność za skutki zachowań psa ponosi osoba chowająca zwierzę (właściciel psa, tzn. osoba posiadająca prawny tytuł własności zwierzęcia) lub osoba się nim posługująca (opiekun). Mówiąc prościej, w przypadku wyrządzenia szkód przez psa, odpowiedzialność ponosi ta osoba, pod której bezpośrednią opieką znajdowało się zwierzę w chwili zdarzenia. To z kolei oznacza, że nie zawsze będzie to właściciel prawny czworonoga.

Pamiętaj też jednak, że jeśli Twój pies ucieknie i w czasie, gdy pozostaje poza Twoją kontrolą, pogryzie inne zwierzę albo wyrządzi jakieś szkody na mieniu osób trzecich, to nadal Ty, jako prawny właściciel zwierzęcia odpowiadasz finansowo za naprawę szkód pomimo tego, że nie było Cię fizycznie w pobliżu.

Na czym polega opieka nad psem – podstawowe obowiązki właściciela

Aktualnie obowiązujące w Polsce przepisy prawa nakładają na wszystkich właścicieli psów konkretne obowiązki, które dokładniej omawiamy poniżej. Pamiętaj, że ich dopełnienie z reguły wiąże się z koniecznością ponoszenia wydatków na opiekę nad psem, dlatego zanim zdecydujesz się na posiadanie czworonoga, upewnij się, że możesz sobie na to finansowo pozwolić.

>>Miesięczny koszt utrzymania psa to nie tylko wydatki na jedzenie. Dowiedz się, ile kosztuje utrzymanie psa i z jakimi wydatkami musisz się liczyć

Zapewnienie odpowiednich warunków bytowych

Zgodnie z zapisami ustawy o ochronie zwierząt, jako właściciel psa masz obowiązek zapewnić swojemu pupilowi:

• odpowiednią karmę;
• stały dostęp do wody;
• pomieszczenie chroniące przed zimnem, upałami i opadami atmosferycznymi, z dostępem do światła dziennego, umożliwiające swobodną zmianę pozycji ciała.

>>Po czym poznać, że pies jest chory? Jakie są objawy wścieklizny u psa? Dowiedz się, jak zadbać o zdrowie i bezpieczeństwo Twojego czworonoga!

Dbanie o zdrowie psa

Obowiązek dbania o zdrowie psa to nie tylko podawanie mu odpowiedniej karmy i wody – to również dbałość o to, by zwierzę nie cierpiało fizycznie ani psychicznie, a także leczenie go w sytuacji, gdy podupadnie na zdrowiu. Pamiętaj, że profesjonalna opieka weterynaryjna może być kosztowna, a nieudzielenie jej bywa kwalifikowane w sądach jako znęcanie się nad zwierzęciem.

Co równie ważne, dbanie o zdrowie polega także na właściwej pielęgnacji psa, szczególnie w przypadku, gdy zwierzę wymaga zabiegów pielęgnacyjnych odpowiednich dla jego rasy (np. długa sierść wymaga regularnego wyczesywania i dbałości o brak splątanego włosa). Brak adekwatnej do potrzeb zwierzęcia pielęgnacji również może zostać uznany za znęcanie się nad psem.

W tym kontekście dodajmy jeszcze, że choć czipowanie psa nie jest w Polsce obowiązkowe, to kupując czworonoga z renomowanej hodowli praktycznie zawsze będzie zaczipowany, a coraz większa liczba właścicieli dorosłych psów także decyduje się na wszczepienie czipa swoim pupilom.

>>Sprawdź, ile kosztuje czipowanie psa, po co psu chip i dlaczego warto się na niego zdecydować

Obowiązkowe szczepienia ochronne

Zapisy ustawy o ochronie zdrowia zwierząt jednoznacznie zobowiązują każdego właściciela psa do zaszczepienia czworonoga przeciwko wściekliźnie zgodnie z harmonogramem wskazanym w tej ustawie, czyli:

• psy powyżej 3 miesiąca życia należy zaszczepić przeciwko wściekliźnie w terminie do 30 dni od dnia ukończenia przez zwierzę 3 miesiąca życia;
• po pierwszym szczepieniu należy wykonywać szczepienia ochronne nie rzadziej niż co 12 miesięcy od daty ostatniego szczepienia.

Co istotne, masz także obowiązek dopilnować, aby fakt wykonania u Twojego psa szczepienia przeciw wściekliźnie został zarejestrowany we właściwym rejestrze.

>>Leczenie psa może być bardzo drogie. Dowiedz się, na jakie choroby możesz zaszczepić swojego czworonoga, co ile szczepić psa i kiedy wykonać szczepienia szczeniaka?

Odpowiednia kontrola zachowania psa

Wszyscy właściciele psów są obowiązani przez zapisy kodeksu wykroczeń do sprawowania kontroli nad zwierzęciem wszystkimi środkami dopuszczalnymi  przez przepisy prawa. Co jednak ważne, lista tych środków nie została precyzyjnie określona w regulacjach ogólnokrajowych i najczęściej konkretne zapisy znajdziesz dopiero w przepisach ustanowionych przez dany samorząd terytorialny.

Inne obowiązki wynikające z prawa lokalnego

Pamiętaj, że każda gmina odrębnie wprowadza na swoim terenie różnego rodzaju przepisy dodatkowe i obowiązki dla właścicieli zwierząt, w tym psów. Regulacje te mogą określać m.in.:

• zasady dotyczące prowadzenia psa na smyczy;
• możliwość przetrzymywania psa na balkonie;
• zasady rejestracji psa;
• obowiązek usuwania zanieczyszczeń spowodowanych przez psa na terenach użytku publicznego;
• obowiązek oznakowania w odpowiedni sposób bramy lub furtki na ogrodzoną posesję, na której przebywa pies bez uwięzi;
• zasady przewozu psów środkami transportu publicznego.

Ubezpieczenie psa – dlaczego warto?

Nawet najbardziej zadbany i zdrowy pies może zachorować lub ulec wypadkowi, a koszty leczenia np. wskutek nieszczęśliwego wypadku bywają bardzo wysokie – niejednokrotnie są to nawet tysiące złotych. Jeśli więc pies jest dla Ciebie w praktyce członkiem rodziny, podobnie jak dla wielu innych właścicieli czworonogów, to jego los nie powinien być zależny od braku środków na jego leczenie. To jeden z najważniejszych powodów, dla których warto rozważyć zakup odpowiednio dobranego ubezpieczenia dla psa.

Kolejną kwestią, nad którą warto się zastanowić, jest wspomniana wcześniej odpowiedzialność właściciela psa za szkody wyrządzone przez zwierzę, gdy np. pies zniszczy czyjeś mienie lub pogryzie innego psa. W takich przypadkach za szkody też zapłacisz z własnych pieniędzy, o ile nie posiadasz wykupionego ubezpieczenia OC w życiu prywatnym. Dobre ubezpieczenie tego typu może okazać się nieocenionym wsparciem finansowym, ponieważ koszty wyrządzonej szkody także bywają liczone w tysiącach złotych.

>>Dlaczego warto ubezpieczyć psa i jaki jest zakres takiego ubezpieczenia?

Podsumowanie

Bycie właścicielem psa zobowiązuje nie tylko do przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, ale powinno również skłaniać do przezorności, czyli zapewnienia czworonogowi bezpieczeństwa i takiej opieki, na jaką zasługuje jako Twój domownik. W praktyce oznacza to również ubezpieczenie psa, które w kontekście możliwych zagrożeń dla życia i zdrowia czworonoga nie jest luksusem ani zbędnym wydatkiem, a może stanowić realną pomoc i wsparcie finansowe zarówno dla właściciela psa, jak i samego zwierzęcia.

Artykuł sponsorowany